Deyimler

dereyi görmeden paçaları sıvamak

gerektiğinden çok önce veya henüz ortada hiçbir şey yokken hazırlanmaya kalkışmak.

114

derine inmek

bir konu üzerinde uzun uzadıya durup araştırmak.

126

derisi kemiklerine yapışmak

çok zayıflamak: 'Bu efendi, derisi kemiklerine yapışmış, gözleri çukura kaçmış, hastaneye yatırılacak kılığa girmişti.' -M. Ş. Esendal.

42

derisini yüzmek

1) derisini soymak, sıyırmak; 2) işkence ederek öldürmek; 3) mec. birinin bütün varlığını elinden almak: Tefecilerin eline düşerse derisini yüzerler.

112

dermanı kesilmek (dermandan kesilmek)

yorgunluktan güçsüzleşmek: 'Çok uzak yerlerden geldim, ayaklarımın dermanı kesildi.' -A. Gündüz.

113

ders (dersi) asmak

dersten kaçmak, derse gitmemek: 'Metin'in bu dersi asma teklifi hiç hoşuma gitmedi doğrusu.' -A. Ağaoğlu.

41

1) bir konu üzerinde bir öğrenci yetkili bir kimseden bilgi edinmek; 2) mec. bir olaydan deneyim kazanmak, ibret almak: 'Demokrasiyle ilgili sorunlara tanık olmuş ve önemli dersler almıştı.' -H. Topuz.

103

ders başı etmek (yapmak)

tatil sonrası öğrenciler yeni öğretime başlamak.

48

ders görmek

bir konu üzerinde bir öğrenci yetkili bir kimseden bilgi edinmek.

122

ders olmak

kötü bir olay bir daha yapmamak üzere örnek olmak, ibret olmak: 'Bu seneki tecrübe aynı zamanda bir de ders oldu.' -H. C. Yalçın.

45

ders vermek

1) öğretmek, yetiştirmek: İyi konuşurdu, ders vermek sanatını bilirdi. 2) azarlamak, sert davranmak, sert bir karşılıkla yola getirmek: 'Evvela kendi kendisini cezalandırdı, sonra kendisi gibi yaşamak istemeyenlere ders verdi.' -P. Safa.

110

ders yapmak

1) sınıfta belli bir programa bağlı olarak herhangi bir konuyu işlemek; 2) sınıfta verilen ödevi daha sonra yapmak.

95

dert anlatmak

derdini dökmek: 'Elimden çeker alır, kime dert anlatırım o zaman?' -A. Gündüz.

106

dert değil

'önemsemeye, üzülmeye değmez' anlamında kullanılan bir söz.

113

dert eğirmek

içinden çıkılması güç bir sorunla uğraşmak zorunda kalmak.

112

dert etmek (edinmek)

bir sorunu veya durumu üzüntü konusu yapmak.

109

dert olmak (kesilmek)

bir kimse veya olay sıkıntı vermek: 'Artık açıkça mahallenin başına dert olmaya başlamış.' -Y. N. Nayır. 'Nereden buraya gelmiş, âlemin başına dert kesilmişti.' -R. H. Karay.

98